Tắc tia sữa sau sinh là hiện tượng mà nhiều sản phụ gặp phải, nhất là với những mẹ lần đầu sinh nở, ít kinh nghiệm. Tắc tia sữa không đe dọa đến tính mạng nhưng nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến áp xe vú, gây đau đớn vô cùng cho mẹ. 

Dưới đây là những điều cần chú ý về bệnh tắc sữa.

Tắc tia sữa là gì?

Tắc tia sữa là hiện tượng khá phổ biến ở các bà mẹ sinh con lần đầu. Tắc tia sữa là tia sữa bị ứ lại ở ống dẫn sữa và không chảy ra ngoài được. Sau khoảng 1 ngày sau tích tụ thành hòn và cục gây đau cho mẹ sau sinh.

Nguyên nhân gây tắc tia sữa

Sữa được tạo ra ở nang sữa, đi theo đường ống dẫn đổ về xoang chứa sữa sau quầng vú. Dưới sự tác động, kích thích của các động tác bú mút, sữa sẽ chảy. Tuy nhiên, vì lí do nào đó mà lòng ống dẫn sữa bị hẹp hay bít lại, khiến sữa không thể thoát ra ngoài. 

Tại chỗ tắc, do hiện tượng đông kết nên sữa dần dần sẽ tạo thành hòn cục. Trong khi đó, sữa vẫn liên tục được tạo ra, ống dẫn trước ngày càng bị căng giãn. Nó tiếp tục chèn ép các ống dẫn sữa khác, dẫn đến tình trạng tắc sữa càng trầm trọng hơn. 

Một số nguyên nhân khác gây tắc tia sữa như: 

  • Không day đều bầu sữa ngay sau khi sinh. 
  • Không vắt bỏ sữa thừa khi trẻ không bú hết gây ra hiện tượng ứ đọng sữa.
  • Mẹ bị cảm lạnh nên dòng sữa cũng khó lưu thông.
  • Không vệ sinh lau rửa đầu vú sạch sẽ.

Dấu hiệu bị tắc tia sữa sau sinh

Dấu hiệu đầu tiên của hiện tượng tắc sữa đó là bầu vú căng, tức, đau nhức hơn so với bình thường. Tuyến sữa cũng không thể tiết sữa hoặc sữa ra rất ít. Mẹ có cảm giác sốt, ngày càng đau tăng lên. Cần thông tắc tia sữa càng sớm càng tốt, giảm tình trạng bệnh và hậu quả do tắc kéo dài.

Tắc tia sữa nếu không điều trị kịp thời sẽ dẫn đến bệnh viêm tuyến sữa. Đây là căn bệnh phổ biến ở các mẹ sau sinh bị tắc tia sữa

Cách thông tắc tia sữa hiệu quả dành cho các mẹ mới sinh

Day ép bằng tay

Dùng bàn tay day ép bầu vú lên thành ngực hoặc lấy cả 2 bàn tay ép vào nhau. Việc ép và day giúp đánh tan các vị trí sữa đông kết. Chú ý đè ép nhẹ nhàng, từ từ day theo vòng tròn. Thực hiện khoảng 20 – 30 lần, rồi lại quay ngược lại.

Chườm nóng

Sau khi day ép vẫn thấy căng tức ngực, bạn nên chườm nóng. Nước nóng sẽ làm chỗ sữa đông kết tan dần, khai thông dòng chảy. 

Dụng cụ hút sữa

Dùng áp lực âm để hút sữa, cách này chỉ dùng được trong giai đoạn sữa mới bị vón kết và vị trí tắc ở gần núm vú. Nếu vị trí tắc ở sâu thì phương pháp thông tắc tia sữa này không thực sự hiệu quả. Bởi áp lực nhỏ thì không đủ lực làm tan sữa đông kết, còn áp lực lớn sẽ làm tổn thương nặng thêm.

Núm vú là phần dễ bị vi khuẩn xâm nhập gây tắc tia sữa sau sinh. Vì vậy, bạn phải luôn vệ sinh phần ngực, đầu vú sạch sẽ. Trước khi cho bé bú, nên vắt vài giọt sữa đầu bỏ đi. Lau sạch đầu vú và vắt hết sữa thừa sau khi bé bú xong. 

Nếu bị tắc tia sữa sau sinh, bạn có thể áp dụng các phương cách trên. Nhưng nếu thấy tình hình không được cải thiện thì cần tìm đến các cơ sở y tế uy tín để điều trị, tránh tiến triển thành áp xe.