Trong quá trình chăm sóc trẻ những năm đầu đời, các mẹ thường chú ý đến thời điểm mọc răng của bé. Thông thường, vào khoảng giai đoạn 6 tháng tuổi trẻ sẽ có dấu hiệu nhú chiếc răng sữa đầu tiên – đánh dấu bước phát triển lớn về thể chất ở trẻ so với lúc mới sinh. Tuy nhiên, một số trẻ 8 tháng chưa mọc răng, có thể là do nguyên nhân sinh lý hoặc do bệnh lý. 

Các giai đoạn mọc răng của trẻ

Thông thường trẻ khi mới sinh không phát triển răng ở miệng, đến khoảng tháng thứ 6 mới bắt đầu phát triển chiếc răng đầu tiên. Và có khoảng 6 chiếc ở tháng thứ 12, đến 24 tháng tuổi trẻ có đầy đủ 20 chiếc răng sữa, chia đều ở 2 hàm trên và dưới.

Cụ thể răng trẻ mọc theo nguyên tắc cộng 4:

  • 5-8 tháng tuổi : 4 răng cửa giữa hàm trên và hàm dưới
  • 7-10 tháng tuổi: 4 răng cửa bên
  • 12-16 tháng tuổi: 4 răng hàm đầu tiên
  • 14-20 tháng tuổi: 4 răng nanh
  • 20-32 tháng tuổi: 4 răng hàm thứ 2

Thời gian mọc răng của bé khác nhau về thể chất, một số bé 4,5 tháng đã nhú răng, nhưng cũng có bé khoảng 1 tuổi mới bắt đầu xuất hiện chiếc răng đầu tiên.

Trẻ 8 tháng chưa mọc răng là bình thường hay bất thường?

Trẻ 8 tháng chưa mọc răng có thể coi là mọc răng chậm. Việc này có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau (sinh lý, bệnh lý). Cụ thể:

Sinh lý

Theo dõi số lượng răng để biết được sự phát triển thể chất của trẻ, khi trẻ mọc răng có nghĩa là mẹ có thể tập cho trẻ ăn những thức ăn đặc hơn. 

Thông thường, có thể tính số răng bằng cách lấy số tháng tuổi trừ đi 4. Tuy nhiên, có thể có một số trường hợp ngoại lệ, trẻ vừa mới sinh đã có sẵn 1-2 răng hoặc có trẻ đến 8-9 tháng tuổi nhưng vẫn chưa có chiếc răng cửa đầu tiên. Nếu mẹ theo dõi thấy sự phát triển tốt về các mặt khác như thể chất và tinh thần ở trẻ, thì vấn đề chậm mọc răng có thể chỉ hoàn toàn là sinh lý, chỉ cần trẻ mọc răng trong một năm đầu đời thì hoàn toàn phát triển bình thường như những trẻ khác.

Bệnh lý

Một số trường hợp mọc răng chậm có thể liên quan đến chế độ ăn của trẻ và mẹ, dẫn đến thiếu canxi, còi xương, thiếu vitamin D,..

Cơ thể trẻ cần canxi để phát triển các mầm răng, do đó nếu chế độ dinh dưỡng thiếu hụt canxi dễ dẫn đến tình trạng chậm mọc răng. Trẻ nhỏ sử dụng chủ yếu là sữa, sữa là loại dưỡng chất chứa nhiều canxi nhất và rất dễ hấp thu, nên nếu trẻ bú tốt mà vẫn thiếu canxi thì nguyên nhân có thể đến từ việc mẹ ăn uống kiêng khem làm giảm chất lượng nguồn sữa. 

Quan trọng là cần phải phát hiện sớm vấn đề để cải thiện chế độ dinh dưỡng dinh dưỡng kịp thời và chăm sóc trẻ phù hợp.

Tỷ lệ canxi trong thức ăn của cơ thể còn liên quan đến một chất khoáng khác như là phốt pho – có nhiều trong các loại ngũ cốc, rau, củ… Nếu tỷ lệ phốt pho quá cao sẽ làm giảm sự hấp thụ canxi.

Vitamin D cũng cần thiết cho sự hấp thu canxi. Có thể bổ sung Vitamin D cho trẻ từ:

  • Thức ăn , trong đó thức ăn nguồn gốc động vật như thịt, cá, trứng, sữa sẽ chứa nhiều vitamin D hơn và khả năng hấp thụ cũng cao hơn thức ăn có nguồn gốc thực vật. Tuy nhiên cũng phải lưu ý, vì thuộc loại Vitamin tan trong dầu nên bên cạnh bổ sung thức ăn giàu vitamin D thì chế độ ăn cũng phải đảm bảo đầy đủ chất béo để Vitamin D được hấp thụ tốt nhất
  •  Nguồn Vitamin D từ ánh sáng mặt trời: là nguồn cung cấp chủ yếu (chiếm tới 80%).

Cần làm gì để phòng tránh còi xương, thúc đẩy việc mọc răng ở trẻ?

Trong giai đoạn có thai và cho con bú mẹ cần ăn uống đầy đủ tránh kiêng khem quá nhiều thứ, dùng thêm 1-2 ly/ ngày.

Cả trẻ (và cả mẹ) nên được tắm nắng vào buổi sáng lúc trẻ đủ 1 tháng tuổi, duy trì liên tục đến khi trẻ biết đi. Thời gian tắm nắng khoảng từ 15-30 phút mỗi ngày, trẻ có da  sạm thì thời gian tắm nắng dài hơn.

Không dùng loại nước cháo, nước bột, nước rau củ.., đặc biệt là nước khoáng để pha sữa cho trẻ, vì lượng khoáng chất cao trong những loại nước này sẽ hạn chế hấp thu canxi.

Cung cấp đầy đủ chất đạm trong khẩu phần ăn hằng ngày, nhất là đạm động vật và chất béo, bổ sung thêm vào mỗi bát thức ăn 1 – 2 thìa dầu ăn.

Nếu vấn đề chậm mọc răng có kèm theo các biểu hiện của thiếu dinh dưỡng chung như chậm tăng cân, chiều cao,.. một số triệu chứng của còi xương như ngủ không ngon giấc ban đêm, thường xuyên giật mình khóc thét, có cơn khóc ngất tím cả người, bẹp hộp sọ, đổ mồ hôi trộm ban đêm, lồng ngực lép, thóp rộng… thì nguyên nhân chậm mọc răng ở trẻ là do còi xương. 

Lúc này phải gia tăng thêm sữa, chế phẩm từ sữa, chất béo, thức ăn động vật… vào khẩu phần dinh dưỡng hằng ngày cho trẻ. Có thể bổ sung thêm vitamin D và canxi dưới dạng thuốc, tuy nhiên phải tham khảo ý kiến của bác sĩ, không được tự ý sử dụng vitamin D vì có thể bị ngộ độc khi dùng quá liều hoặc trong thời gian dài.