Ung thư đại tràng đứng thứ 3 về tỉ suất mắc các loại ung thư và về tỉ lệ tử vong do ung thư. Ung thư đại tràng là gì, chúng ta có thể phòng ngừa bệnh ra sao và phát hiện sớm bệnh như thế nào để nâng tỉ lệ thành công điều trị hơn? Cùng ICondom tìm hiểu trong bài viết sau.

Ung thư đại tràng là gì?

Đại tràng có chức năng hấp thu nước và muối từ thức ăn mà ruột non chưa hấp thu hết và thải các chất cặn bã.

Ung thư đại tràng là sự sản sinh không kiểm soát của các tế bào có nguồn gốc từ ruột già, đa số các trường hợp, căn nguyên khiến sự rối loạn phân chia tế bào này là sang thương trong đại tràng (polyp).

Đối tượng có nguy cơ cao mắc ung thư đại tràng

Trong đa số trường hợp, không rõ ràng để xác định nguyên nhân gây ung thư đại tràng. Bác sĩ biết rằng các tế bào ung thư xảy ra ở cả tế bào ruột khỏe mạnh và sinh sản “lỗi” nhưng chưa có nhiều bằng chứng về điều này.

Dưới đây là những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh:

  • Chế độ ăn nhiều chất béo và ít chất xơ làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại tràng. Các nhà nghiên cứu thấy rằng chế độ ăn như vậy ảnh hưởng lên các vi sinh vật sống ở đại trực tràng hoặc gây ra các tình trạng viêm- mà những điều này làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng.
  • Người cao tuổi. Đa số bệnh nhân được chẩn đoán ung thư đại tràng thường ở độ tuổi từ 50 trở lên.
  • Tiền sử có polyp đại trực tràng hoặc từng bị ung thư đại trực tràng. 
  • Người có tình trạng viêm ruột mạn tĩnh như: viêm loét ruột, bệnh Crohn, có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại tràng.
  • Người mang gene di truyền, một người có bố mẹ hay anh chị em mắc ung thư đại tràng thì người đó cũng có nguy cơ cao mắc.
  • Người ít vận động thể lực. 
  • Người bị bệnh tiểu đường (đái tháo đường)
  • Người thừa cân- béo phì
  • Người hút thuốc lá
  • Người nghiện rượu
  • Người có tiếp xúc với tia xạ như bệnh nhân có xạ trị.

Polyp – nguồn gốc sản sinh tế bào ung thư đại tràng

Polyp là một nhúm các tế bào được sinh ra từ các tế bào tạo nên trực tràng , với kích thước và thành phần tế bào khác nhau. Tùy theo kích thước, và tùy vào loại tế bào tạo nên polyp mà nguy cơ polyp biến thành tế bào ung thư theo thời gian- Bác sĩ xác định loại tế bào bằng cách sinh thiết polyp của bệnh nhân và quan sát mẫu dưới kính hiển vi.  

Polyp có thể nhỏ và do đó ít khi gây triệu chứng mà cơ thể người bệnh tự cảm nhận được để gặp bác sĩ. Vì lý do này mà các hiệp hội y khoa khuyến cáo xét nghiệm tầm soát để giúp phòng ngừa ung thư đại tràng bằng cách xác định và cắt bỏ đi polyp trước khi chúng trở thành ung thư.

Tế bào ung thư từ trực tràng lan tỏa bằng cách nào?

Nếu các tế bào của polyp sinh sôi vào trong các lớp của thành ruột. Khi các tế bào ung thư này xâm nhập vào thành ruột thì chúng có thể sinh sôi vào trong các mạch máu hay mạch lympho của ruột. Và từ đây, các tế bào ung thư có thể chu du đến các hạch lympho gần đó hoặc đến các phần khác của cơ thể.

Triệu chứng của ung thư đại tràng

  • Rối loạn thói quen đi cầu, là tình trạng tiêu chảy hay táo bón hay phân dẹt (bình thường phân hình khuôn, khối trụ) kéo dài hơn nhiều ngày.
  • Cảm giác muốn đi đại tiện nhưng không có phân.
  • Chảy máu từ hậu mộn. Bạn thấy máu nhỏ giọt xuống bồn cầu màu đỏ tươi.
  • Đi cầu phân đen- phân nhão, sệt, có mùi hôi tanh, màu đen.
  • Đau hông bụng.
  • Bạn ghi nhận sụt cân.

Khi ung thư đại tràng có xảy ra triệu chứng thì thường ung thư ở giai đoạn muộn rồi, vì thế cần tầm soát ung thư đại tràng trước khi có bất kỳ triệu chứng nào ở trên. Ung thư đại tràng phát hiện qua tầm soát- một xét

nghiệm thực hiện ở người không có triệu chứng- thường dễ điều trị hơn bằng cách phẫu thuật cắt bỏ đi các polyp.

Phương pháp tầm soát ung thư đại tràng

Có nhiều loại xét nghiệm có thể được dùng để tầm soát ung thư đại tràng như các xét nghiệm phân, nội soi đại trực tràng. Hãy liên lạc với bác sĩ để họ tư vấn bạn xét nghiệm nào phù hợp với bạn.

under the microscope
Kết quả hình ảnh cho endoscopy colon

Xét nghiệm tầm soát nội soi đại trực tràng

Đối tượng và thời điểm tầm soát ung thư đại tràng

  • Tất cả người trên 45 tuổi thực hiện mỗi 5 năm.
  • Người  có tiền sử polyp lành tính thực hiện lại (sau cắt) mỗi 3-6 năm
  • Người có tiền sử polyp có xu hướng chuyển ung thư : thực hiện lại (sau cắt) trong vòng 3 năm.
  • Người có tiền sử ung thư đại tràng : thực hiện lại sau 1 năm.
  • Người có tiền sử bệnh Crohn, viêm loét đại tràng : thực hiện lại (sau 12-15 năm bị phát hiện bệnh) mỗi 1-2 năm.

Lợi ích của xét nghiệm tầm soát ung thư đại tràng

Ung thư đại tràng thường không gây triệu chứng cho đến giai đoạn muộn, và các dữ liệu gần đây cho thấy số trường hợp mắc ung thư đại tràng mới đang tăng ở dân số  trẻ, vì thế hiệp hội y khoa có khuyến cáo tầm soát ung thư đại tràng.

Khi ung thư đại tàng được phát hiện sớm, trước khi nó lan tỏa, khả năng sống trên 5 năm lên đến 90%. Điều này có nghĩa là có 9 trong 10 người được phát hiện giai đoạn sớm sống sót trên 5 năm. Còn ở giai đoạn tế bào ung thư đã lan tỏa thì tỉ lệ sống sót thấp đi.

Quá trình chẩn đoán của bác sĩ sau khi tầm soát nghi ngờ một ung thư đại tràng

Nếu bác sĩ nghi ngờ bạn mắc ung thư đại tràng sau khi làm xét nghiệm tầm soát, bác sĩ sẽ thăm khám, hỏi bệnh và sẽ đề nghị thêm các xét nghiệm khác. 

Nội soi sinh thiết đại trực tràng

Điều trị ung thư đại tràng

Nếu bạn được chẩn đoán mắc ung thư đại tràng, phương pháp điều trị phụ thuộc và giai đoạn của bệnh, các phương pháp điều trị ung thư đại tràng bao gồm: phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, và liệu pháp trúng đích. Hãy tương tác với bác sĩ của bạn và đừng ngừng ngại thắc mắc.

Ung thư đại tràng là loại ung thư phổ biến trong dân số và tỉ lệ tử vong cao, vì thế mọi người nên có lối sống lành mạnh, không hút thuốc lá, uống rượu chế độ dinh dưỡng lành mạnh- ít mỡ động vật và nhiều rau quả trái cây tươi, luyện tập thể dục thể thao để giảm nguy cơ mắc ung thư đại tràng và khám sức khỏe định kỳ và làm xét nghiệm tầm soát để được điều trị sớm bệnh.